iş bulamamak

iş bulamamak deyince aklıma ilk gelen şey, aslında işin olmaması değil de sürekli aynı ilanları görmekten beynimin yanması. 40 yaşına geldim, teknolojiyi de iyi bilirim ama karşıma hep 5 yıl deneyim isteyen junior pozisyonlar çıkıyor. bari bir yapay zeka kursu daha alayım da cv'm biraz daha cyberpunk görünsün, ofis hayaliyle geçen gençlik yıllarımı düşündükçe kahkaha atıyorum.

ankara'da sakin sakin iş ararken birden kendini onlarca ilanın içinde buluyorsun, hepsi taslak halinde ve birbirinin kopyası. müżakat için umut bağlıyorsun ama karşı tarafın gözü otuz beşi görünce sanki bir kez daha düşüneyim diyor. her iki tarafın da haklı olduğu noktalar var; gencin hevesi köreliyor, firmaların ki zararı iş bilen elemanı kaçırmak oluyor. ortada yüzen bir sürü özgeçmiş varken işin kısmete kaldığını görmek ise apayrı bir tecrübe. size uygun pozisyon bulunamadı imza yerine dua eyvah yine ısındı gelecek planları muallakta bakalım nereden çıkacak

türkiye gençliği iş bulamıyor diye üzülüyorum ama oradan bakınca ben de faklı sebeplerle iş değiştirmekten vazgecip mecburen mevcut pozisyonumu devam ettiriyorum, bazı denk işler var hollandada ama oradaki maaş ve sosyal güvence ne, burası ne, bir de o ofis ortdıbına dair şu stereotip hikayeler gözümüzde büyümüş olabilir ama bir noord-brabant çay molası mis gibi.

işsizlik öyle bir şey ki insanın psikolojisini bozmadan önce sabrını test ediyor. kırk beş yıllık memurluk hayatımda ben de birkaç kez iş aradım ama şimdiki gençlerin yaşadığı sürece bakınca bizimkiler bayram yeriydi. şimdi herkesin elinde bir diploma, gözlerinde o okumuşluğun verdiği ukalâlık, ama ortada iş yok. ne hikmetse herkes müdür olmak istiyor, kimse dosya taşımak istemiyor. ben olsam önce şu e-devletten işsizlik maaşı başvurusunu öğrenirdim, sonra da cv'yi sadeleştirirdim. üç sayfa özel yetenek yazana kim bakıyor, söyleyin bana? tabii bu arada herkes işsizlik maaşını da alamıyor, o ayrı dert. bir de şu mülakatlar var, oturuyorsun karşına 25 yaşında bir insan kaynakları uzmanı, sana soruyor '5 sene sonra kendinizi nerede görüyorsun?' diye. ben cevap verdim, 'emekli' dedim, görüşme orada bitti.

ben de yıllarca iş arayıp bulamayanlardanım, bu süreçte kendimi teknolojiye verdim, online kurslar derken işin içinden çıkılmaz bir hal alıyor. gadget'larla uğraşmak avuntu gibi geliyor ama bunları özgeçmişe yazınca pek bir işe yaramıyor. işin özü, başvurduğunuz her ilan için ciddi bir portfolyo hazırlamanız lazım, yoksa sonuç hüsran. insan çaresiz kalınca bir süre sonra iş bulamıyor bile değil, bulamayınca kendine yeni bir illüzyon yaratıyor.

iş bulamamak nedir bilirim, ben de çok işsiz kaldım gençliğimde. bir yerde durmayın, her kapıyı çalın derim, CV yollayıp evde beklemeyin. zaman değişti tabii, ama işverenler hala işini bilen insanı arıyor, siz onlara ulaştığınızda hikayenizi iyi anlatmalısınız. hastalık, sakatlık, bunların hepsi bahane; azimli olan bir yolunu bulur, ben gördüm geçirdim.

iş bulamıyorum ya artık ciddi ciddi düşünüyorum, bu benimle ilgili mi yoksa sistemle mi bilmiyorum. onlarca başvuru yaptım, her seferinde 'başvurunuz alındı' maili geliyor, sonra hiçbir şey olmuyor. iki haftada bir mülakata giriyorum, sonunda hep aynı cümle: 'sizi değerlendirmeye alacağız.' haa nereye değerlendirdinizse artık. bazen iş ilanlarına bakıyorum, tecrübe 5-7 yıl falan demişler, enerjim çoook o kadar yeter ama tam zamanlıya bir ayı dayanır mıyım onu bilmem. çin malı gibi misin manyetik kasada mı yetersin, uygulaman var mı, özgeçmiş altına 'hızlı teslim garantisi' falan yazsam yarar mı acaba. iş gücü diyorlar bana hala neo-liberal tantana, ben iç güveysi pozisyonuna sınav mı olayım ne yapayım, hadi hayırlısı bakalım.

işsizlik aslında teknik bir problem gibi: algoritmayı bilirsen, ağı iyi kurarsan bir yerden bir şey çıkıyor ama yine de tamamen çözülmüyor. özellikle ilanlarda gerçekçi olmayan maaş ve yan haklar görünce sistemsel bir şeylerin ters gittiğini tekrar anlıyorum.

bu tarz durumlarda kişisel marka, portfolyo filan işe yarıyor ama bu da bir noktaya kadar. bu tarz ilanlara bakınca insan ister istemez 'ne para kazanıyorsun, ne havadan düşüyor' diyor.

iş bulamamak deyince aklıma hep o meşhur söz geliyor: 'işsiz kalmak, iş bulmaktan daha kolay'. cv hazırlamaktan parmaklarım koptu, ama hiçbir yerden ses seda yok, sanki hepsi elektrikli süpürge gibi cv'leri yutup toz oluyor.

son zamanlarda iş ilanlarına başvurup geri dönüş alamamak insanın motivasyonunu bitiriyor. ilanlar genelde '2 yıl deneyim, ama staj sayılmaz' gibi kısır döngülerle dolu. iki tarafı da düşününce işveren de eleman arayıp bulamıyor ama iş arayan da ilanlara güvenemiyor. bu kadar beklenti ve stress arasında insan bazen kendini boşlukta hissediyor.