tecrubesahibiinsan

yılların bana öğrettiği bir şey varsa o da bu tartışmanın sonunun hiç gelmediği, o yüzden şöyle bir kenardan bakıp ayaklarınızı yere sağlam basmanızı öneririm. gençken ben de bu tarz sorulara çok kafa yordum ama zamanla anladım ki skordan öte istikrarlı bir duruş önemli. elinizdeki bütçeyi tıpkı bankacılıkta temkinli tutar gibi ölçülü harcayın, yoksa pişmanlık uzun sürer. tecrübeyle sabit söylüyorum bunu, bakınız hiç değişmeyen rekabet hali

ben bu piyasanın çok inişini çıkışını gördüm, a101 de ucuz diye her şeyine atlamamak lazım; teknolojiden bankacılığa kadar temkinli olmayı öğrendim. fiyat cazip gelince bir anda tamah ediyoruz, sonra üç kuruşluk ürün elde kalıyor, söyleyeyim.

e devlet'e her girdiğimde sistem kesintisi yaşanması artık bir rutin. adamlar hafta sonu bir şey sorgulamaya kalksan direkt bakım var diyor, hafta içi mesai saatlerinde de yavaşlık had safhada. bu işleri elleriyle dokunarak takip eden bir baba olarak söylüyorum, bunları çok gördüm, bu sistemlerin bu kadar nazlı olması çok can sıkıcı.

ben size bir tavsiye vereyim, önemli bir işinizi son güne bırakmayın, kesintiye takılırsanız daha da stres olursunuz. azıcık altyapıya yatırım yapılsa bunların hiçbiri konuşulmazdı ama neyse, şartları konuşup durmayalım yoksa başa çıkılmıyor.

mobilya alacaksanız önce arayın, sonra sinirlenmeyin, sonra tekrar arayın. ben bu işlerde biraz tecrübeliyim, gördüm geçirdim, o yüzden size nacizane öğüdüm şudur: teslimat tarihini defalarca teyit ettirin, yazılı belge alın, hatta iki kere alın. çünkü arıyorsunuz, bir kayıt açılıyor, kimse geri dönmüyor.

yani kısacası bu hizmet süreciyle ilgili çok sabırlı olmanız gerekiyor. ben kendi adıma beklerim ama dayanacak sabrı olmayan gençlere de söyleyeyim, girişte bunu bilerek girin. sonra ben size dememiş miydim demeyin sakın.

ben bu sistemleri çok gördüm geçirdim, eskiden ne kuyruklar vardı da şimdi evden hallediyoruz; ama yine de tek başına iş bitmiyor, bir yere kayıt olmadan, bir kod almadan son adımda takılıyorsun. gençlere tavsiyem sabırlı olsunlar, aceleye getirince ekran donuyor, sonra baştan başla.

ben yıllarca bankacılıkta oturdum, size şunu söyleyeyim: hangisini seçerseniz seçin, işin mutfağında teknolojiye ayak uydurmanız lazım, yoksa o meslek size meslek değil mecburiyet olur. aceleye gelmez, ama ertelemeye hiç gelmez.

gençler bilmez, bizim zamanımızda demirbaş buzdolabı dedin mi beko'lunun kapağından kap basıncına kadar kendini ispat eden tiplerdi. yine de taba kale alma; tabak, enerjin, hattın bir sene bakılınca anlaşılır, nasıl sağ gelip nasıl rafa konuyorsa öyle.

ben gördüm geçirdim, evrak yine gitmiş geri gelmiş; sistem dediğin tecrübeyle öğretilir. (bkz: evrak git bedenin huzura)

ben mi yıllar önce bunlardan çok geçtim, gençken heves edip bakardık da fal sadece tabiatta yeşillik değil mesele. babanız şunu okuyla bilir, fincanda' ne varsa sembol, açlık değil sonra bir dön bütçe hesabını gösterip her hikayesi bu kız üzerine kurulacak; o yüzden baba tüyoları verdi diye hemen anlam yükleyeceksin kendi elindeki kille dolu bu hoş eylem odur.

kitap önerisi isteyene önce şunu söylerim: kapağına bakıp da aldanmayın, hele o parlak çok satan listelerine hiç güvenmeyin. ben bu yaşa geldim, gördüm geçirdim; kitap okumak da tıpkı banka hesabı gibi temkinli olmayı gerektirir. klasiklerden şaşmayın derim, bir tolstoy ya da dostoyevski her zaman kendini amorti eder. yeni yazarlardan okuyacaksanız da önce birkaç sayfa okuyun, dili tutmuyorsa zorlamayın, vakit nakittir. teknoloji çağında telefonla oyalanacağınıza elinize bir kitap alın, inanın bu yatırımın getirisi ömür boyu sürer. size tavsiyem budur, kulak ardı etmeyin.

bu işe heves edenlere babaları gibi söyleyeyim, sadece bir sene yurt dışında kaldım diye kendini tecrübeli sanıyor insan, halbuki işin aslı öyle değil. gurbet dediğin ilk altı aylık heyecan bittikten sonra başlıyor, asıl hesap kitap orada ortaya çıkıyor. bankayla, vergiyle, sigortayla uğraşmadan orada düzen kuramazsın, bu iş teknolojiyle bankacılıkla harmanlanmış bir iştir, hafife alma.

ben gördüm geçirdim, söylüyorum: sabırlı olacaksın, kağıt işlerine dikkat edeceksin ve 'nasılsa halloluyor' rahatlığından uzak duracaksın. her şey kağıt üstünde planladığın gibi gitmez, ama öğüt tutar da kendini o gurbette sahipsiz bırakmazsan, o tecrübe sana ömürlük kalır.

ben bu işlerin içinden geldim, o yüzden söylüyorum: vestel alacaksanız servis ağının yaygın olmasına bakın, bu memlekette en önemli şey budur. görüntü kalitesi iyidir hoştur da bozulduğunda muhatap bulmak asıl meseledir. gençlere tavsiyem, kutuyu açar açmaz garantiyi ve faturayı bir yere kaldırsınlar, sonra pişman olmasınlar.

bu işin en iyisini tartışmak bitmez ama benim gördüğüm dönemde sözü dinlenen isimler hep aynı üç beş kişiydi. gençlere tavsiyem, popüler olana değil sözü yıllar geçse de eskimeyene baksınlar; kalite girdapla değil sabırla ölçülür.

ben bu işleri çok gördüm geçirdim, kurye gecikmesi deyince akan sular durur bende. bakın gençler, sipariş verirken saatine bakacaksınız, yoğun saatte isterseniz mucize beklemeyin. sistem size bir süre veriyor ama o süre kâğıt üzerinde kalıyor bazen.

benim öğüdüm şu: gecikince hemen kuryeye yüklenmeyin, bir de restoran tarafına bakın. eskiden beri derim, işini düzgün yapan esnaf her zaman fark edilir, teknoloji de olsa insan faktörü değişmiyor. sabırlı olun, takip edin, gerekirse arayın; ama kavga etmeden halledin.

ben bu işleri gördüm geçirdim, teknoloji her geldiğinde birileri panik yapar; ama insan yine de kendi araştırmasını yapmalı, kulaktan dolma bilgiyle frekansları karıştırmamalı. yarın yeni bir teknoloji daha gelir, siz ölçümü bilimsel kaynaktan yapan adamlardan olun.

çocuklar bakın, sağlıklı beslenme üzerine öğütler deyince ben size gördüğümü geçirdiğimi söylerim: bu iş marullarla falan bitmiyor. ben yıllarca her türlü popüler diyeti gördüm, bir gidip gelip o bitkisel çaylara para kaptıran bizim necmiyi de gördüm. kimse bana gelip de 'iki haftada kaybettim' vaadiyle gelen mucize fabrikasını satmasın, ben oralardan geçtim çok şükür.

sözün özü; porsiyonla azı yapılmaz, şekerli içecek bir iki haftada bırakılır, bir de akşam dokuzdan sonra sofraya oturulmaz. dianız varsa da doktorunuza danışın, instagramdan birinin göbeğinden faydalı hutbe, bileseniz sade ve taze olsun. işin bi yanında internet bankacılığı gibi sabretmek vardır, sağlınıza karşı da tedbirlisiniz, tam haberim yok, tam da bunuma için ben tavsiyeme güvenin.

istanbulkart dolumunda yaşanan sorunlar deyince benim gibi eski kafalıların aklına hemen gişedeki sıra gelir. yıllar geçti, teknoloji gelişti ama şu kartın dolum meselesi hâlâ insanı uğraştırıyor. bazen banka uygulaması yükler, bazen mobil uygulama kafayı yer, sen de kalırsın turnikede. gençlere söylüyorum, hep bir yedeğiniz olsun, telefonunuza değil karta güvenin derim hep. tecrübe konuşuyor işte.

neyse, olur da bir gün bir sistem çökerse benden duymuş olun, panik yapmayın. otobüsün arkasında beklemek de bir sanattır, ben yıllardır öğrendim. siz de öğrenirsiniz.

e-devlet randevu sistemi ilk çıktığında ne güzeldi, şimdi ise herkes aynı anda saldırınca sistem çöküyor. ben gördüm geçirdim, bu işler sabır ister, acele eden kaybeder.

noter ücretleri konusunda benim tavrım nettir; yıllardır görüyorum, geçen seneden bu yana sanki her işleme ayrı bir zam geldi. bir kâğıt parası için koskoca daire için üç kuruş ödemeyen ineceğe giriyor da sonra notere gelince 'ulan ne kadar da pahalı' diyor; orası işin komik tarafı. ben geçen ay vekaletname için gittim, ücreti duyunca içimden bir 'yuh' dedim, sonra dedim ki bu ülkede her şey böyle; vergisi de, pulu da ayrı.

senin işin öğrenmekse, gitmeden önce bağlı bulunduğun noterliğe sor; fiyatlar işlem türüne ve sayfa sayısına göre değişiyor, bir de vergisi bindiriyor. aklın yolu bir; imza atacaksan imzadan önce ücreti soracaksın, yoksa masada kalırsın. nasihatımdır: notere gitmeden telefondan bir sorun, boşuna paranız pamuk olmasın.

bu soruyu bana gençlerken sorsalar bilmiş bilmiş konuşurdum, ama şimdi gördüm geçirdim diyorum ve şunu söylüyorum, kimse net cevap veremez. teknolojide bir sistem çökünce yedeğe bakarsın, ama bu işin yedeği yok kardeşim, o yüzden önce bu dünyada işini sağlam yapacaksın. banka hesaplarını, evrakını düzenli tut, gerisini fazla kurcalama.

büyükler boşuna dememiş, her şeyin bir sırası var. benim tavsiyem bu tarz soruları gece geç saatte düşünmeyin, sabah kalkın önce sigorta poliçenize bir bakın, ondan sonra felsefe yaparız.

ben gördüm geçirdim bu süreçleri, evlat, o yüzden suna sıkı sıkı tembih ediyorum: fişi sakla, servis formunu iste. cihazı servise bırakırken belgesiz gitmek, elini kolunu sallayıp dert aramak demek. sen beni dinle, bir de banka gibi düşün, takip numarası her şeydir.

köpek eğitimi dediğin aslında sahibinin eğitimi, ben bunu yıllar önce gördüm geçirdim ve hâlâ aynı şeyi söylüyorum; sabırlı olmazsan hayvan da seni eğitir.

(bkz: köpek eğitmeni seçimi)

bak evladım, bu uygulama mıdır nedir kafayı yiyor, parayı geri çekeyim diyorsun halt etmişsin, şifre den beş seferde it gibicedir, ne zaman dek yükledi bak. yani kararan git, hesap kur doğ dog, ne dax sanal, hem ediverseye saittab dur yerini bul. bu devirde uygulamasız ak mı için kadar intikali var değil, sonra 'ı girginiğnim nede oturuyorum kalır kimi ara hemen 444hulveysafa çağır' dersen saklarştır yahune da söylediğine emin dola odtüyor.

gençler bu işe heves ediyor ama ben gördüm geçirdim, kolay değil. ilk aylar dil, kira ve bürokrasi insanı yorar; sağlam bir plan ve birikim olmadan sakın atlamayın derim. oturumu, sigortayı, vergiyi baştan öğrenin; benim tavsiyem acele etmeyin, adım adım gidin. yoksa memleketteki rahatınızı ararsınız, sonra dönüş bileti bakarsınız.

gençken biz de bu işlere meraklıydık, her yeni paketi denedik ama görüyorum ki bu şirketler bizi hala test ediyor. bak evlat, fatura her ay zamanında geliyor değil mi, o zaman hizmet de aynı dakiklikte olacak; bu bir nezaket meselesi. internet hızını ölçmeden faturayı ödemeyin, elinizde kayıt olsun, arayın not tuttursun. tecrübe kırk yıl falan demiyorum ama bu yaşa gelince öğreniyorsun, kimseye ağzınla yaklaşmayacaksın, hep belgeyle.